
Graafmachine transporteren aanhanger, rijbewijs en vastzetten
|
5 min leestijd
Een graafmachine transporteren kan op veel manieren, van een aanhanger achter de bus tot een dieplader achter een vrachtwagen. Welke methode past, en welk rijbewijs daarbij hoort, hangt vooral af van het gewicht van je machine. In deze gids lees je hoe je een graafmachine of minigraver veilig transporteert: welke aanhanger of dieplader je kiest, welk rijbewijs erbij hoort en hoe je de machine correct vastzet. Zo voorkom je boetes en ongevallen en ben je sneller onderweg naar de werf.
Het gewicht bepaalt hoe je transporteert
Bij elke vervoermethode komt dezelfde factor steeds terug: het gewicht.
- Lichtere machines, globaal tot ongeveer 3 ton, vervoer je doorgaans op een geremde aanhangwagen achter een bestelwagen of auto, op voorwaarde dat het toegelaten trekgewicht van je voertuig volstaat.
- Vanaf ongeveer 3 tot 4,5 ton wordt het krapper. De aanhangwagen die je nodig hebt, komt al snel boven een maximaal toegelaten massa (MTM) van 3.500 kg uit, omdat het eigen gewicht van de aanhangwagen meetelt naast het machinegewicht. Dat valt buiten wat rijbewijs BE toestaat, dus heb je voor deze machines meestal rijbewijs C1E nodig. Een uitzondering: heb je je rijbewijs BE vóór 1 mei 2013 behaald, dan mag je met een auto of bestelwagen een aanhangwagen van meer dan 3.500 kg trekken, zolang het hele samenstel niet meer dan 12.000 kg weegt.
- Voor nog zwaardere machines, vanaf ongeveer 5 ton, kies je een bakwagen of dieplader. Ook dan heb je doorgaans rijbewijs C1E (samenstel tot 12.000 kg) of, bij de zwaarste samenstellen, CE nodig. Midigravers en mobiele graafmachines gaan doorgaans op zo’n dieplader. Let daarbij op de aslast, de hoogte en de breedte van het hele samenstel.
Een vergunning komt pas in beeld wanneer de afmetingen of het gewicht van je samenstel de wettelijke maxima overschrijden (te lang, te breed, te hoog of te zwaar). Dat heet uitzonderlijk vervoer. In België regelen de gewesten die vergunningen. In Vlaanderen vraag je ze aan via WebTeuv van het Agentschap Wegen en Verkeer. Een eurodieplader is juist ontworpen met een lage laadvloer om binnen de standaardmaten te blijven, zodat je er in de meeste gevallen zonder vergunning mee kunt rijden. Twijfel je of jouw transport als uitzonderlijk vervoer geldt, check dit dan vooraf bij de bevoegde overheid. Voor de zwaarste of meest complexe transporten schakel je vaak een gespecialiseerde transporteur in, zodat rijbewijs, vergunningen en ladingzekering in orde zijn.
Welke aanhanger past bij jouw machine?
Of je een B-, BE-, C1E- of CE-rijbewijs nodig hebt, hangt af van de MTM van zowel je trekkend voertuig als de aanhangwagen of dieplader. Die MTM vind je op het inschrijvingsbewijs.
Met rijbewijs B mag de aanhangwagen tot 750 kg wegen, of zwaarder als auto en aanhangwagen samen niet boven 3.500 kg uitkomen. Staat code 96 op je rijbewijs B, dan mag dat samenstel tot 4.250 kg wegen. Rijbewijs BE staat een aanhangwagen tot 3.500 kg toe, met een totaal samenstel tot 7.000 kg. Zodra de aanhangwagen of dieplader zelf zwaarder is dan 3.500 kg, zoals bij de meeste midi- en grote graafmachines, heb je een vrachtwagenrijbewijs nodig: C1E voor samenstellen tot 12.000 kg, CE voor zwaardere. Alleen wie een rijbewijs BE van vóór 1 mei 2013 heeft, valt onder de uitzondering hierboven. Er gelden vaste gewichtsgrenzen, dus controleer altijd de actuele regels bij de overheid voordat je de weg op gaat.
Houd bij de aankoop van een machine meteen rekening met transporteerbaarheid: verschillende compacte modellen zijn qua gewicht en afmetingen afgestemd op vervoer per aanhangwagen. Bekijk daarvoor het aanbod minigravers.

Een graafmachine veilig vastzetten
Goed vastzetten is de kern van veilig transport, en het type rijwerk bepaalt hoe. Bij machines met rubbertracks kun je spanbanden gebruiken. Gebruik alleen onbeschadigde spanbanden, leg er geen lading op en geen knopen in, en vermijd scherpe randen die insnijdingen veroorzaken. Bij stalen rijwerk en bij machines op banden kies je doorgaans voor kettingen in plaats van spanbanden: die zijn beter bestand tegen scherpe randen. Leg onder stalen rijwerk altijd rubbermatten om beschadiging van de laadvloer te voorkomen. Check de precieze eisen voor jouw situatie in de norm voor ladingzekering (NBN EN 12195-1) of bij je verzekeraar.
Het aantal kettingen of spanbanden hangt af van het gewicht van de machine. Zet altijd vast op de daarvoor bedoelde punten, de sjorogen, die op nieuwere machines vaak met een sticker zijn gemarkeerd. Vergeet losse bakken en aanbouwdelen niet: die zet je apart goed vast.
Oprijden en de laatste controle
Gebruik bij het oprijden altijd een rustige, gecontroleerde techniek. Zorg dat de aanhangwagen niet te steil staat, houd de balans laag en maak de laadvloer en oprijklep schoon. Extra bakken kun je als ballast gebruiken om te voorkomen dat de machine kantelt tijdens het oprijden. Plaats het rijwerk boven de assen en laat de graafbak op de dissel rusten.
Doe daarna een korte nacontrole. Check de ladinghoogte en -breedte, zodat je onderweg niet vastloopt bij bruggen, carports of garages, en controleer of de machine, de bakken en de spanbanden goed vastzitten. Pas tot slot je rijgedrag aan: rijd soepel, vermijd onverwachte stuurbewegingen en houd je snelheid in de hand. Een korte blik op de lading onderweg voorkomt problemen.

Tot slot
Een graafmachine transporteren draait om drie dingen: de juiste methode bij het gewicht, een geschikte aanhangwagen of dieplader en een correcte manier van vastzetten. Wie dat op orde heeft, rijdt veilig en zonder boetes van werf naar werf. Twijfel je welke machine of transportoplossing bij je werk past? Je Takeuchi-dealer denkt graag met je mee.
Veelgestelde vragen over het transporteren van een minigraver
Hoeveel ton mag je op een aanhanger vervoeren?
Dat hangt af van het toegelaten trekgewicht van je voertuig en de MTM van de aanhangwagen. Machines tot globaal 3 ton passen vaak op een geremde aanhangwagen achter een bestelwagen of auto. Controleer het inschrijvingsbewijs van voertuig en aanhangwagen en de actuele regels.
Welk rijbewijs heb je nodig om een graafmachine te vervoeren?
Dat hangt af van de MTM van je voertuig en aanhangwagen. Voor een aanhangwagen tot 3.500 kg, met een samenstel tot 7.000 kg, volstaat rijbewijs BE. Is de aanhangwagen of dieplader zwaarder, zoals bij de meeste midigravers, dan heb je C1E of CE nodig.
Spanbanden of kettingen: wat gebruik je?
Bij rubbertracks gebruik je onbeschadigde spanbanden op de sjorogen. Bij stalen rijwerk of machines op banden kies je doorgaans voor kettingen, met rubbermatten onder het rijwerk. Check de exacte eisen in de norm NBN EN 12195-1 of bij je verzekeraar.
Hebben we jouw vraag niet kunnen beantwoorden? Neem dan contact met ons op.